Piyango

Türkiye’deki devlet piyango kuruluşu Milli Piyango 2007 yılında $770milyon (1.2 milyar lira) brüt satış üzerinden $220milyon (330milyon lira) net gelir elde etmiştir.
Bu kazançlı piyango pazarı, Türk Hükümetinin 2007 yılında çeşitli devlet varlıklarının satışını öngören IMF destekli projenin bir parçası olarak Milli Piyangonun da özelleştirilmeye açılacağını duyurmasını takiben uluslararası alanda ilgi odağı olmuştur. Türk hükümeti IMF’ye verdiği 2006 tarihli Niyet Mektubunda şunları belirtmiştir:
"İddialı özelleştirme programımızı, TEDAŞ’a ait elektrik dağıtım ağlarının, TEKEL’e ait tütün işletmesinin, Milli Piyangonun ve Halkbank’ın satışıyla 2007 yılında da devam ettirmeyi planlıyoruz."

İktidardaki merkez sağ kanadı oluşturan AK Parti, genelde kumar karşıtı bir duruş sergilemesine rağmen, ülkeye özel yatırım çekme planının bir parçası olarak milli piyangonun özelleştirilmesi projesine bağlı kalacağını belirtmiştir. Maliye Bakanı Kemal Unakıtan 2008 yılında yaptığı bir konuşmada şunları vurgulamıştır:
"Özelleştirme politikaları milli piyango işletmesini de içine alacak şekilde sürdürülecektir. Özelleştirme sürecini kamu sektörü ekonomik faaliyetlerden tamamen elini çekene kadar sürdüreceğiz.”

İhale sürecinin Mayıs 2008’de başlayacağına dair yapılan ilk duyurlara rağmen, gerçek ihale süreci 2009 yılının ilk aylarına kadar başlamamıştır.
İhale sürecinde yer alan taraflar arasında Avusturya Piyango Kuruluşu, Lottomatica ve Türk şirketi Dogan Holding arasındaki ortak girişim; OPAP ve Türk şirketi Doğuş arasındaki ortak girişim ve Turkcell ile Tepe Holding'e ait Şans Oyunları Yatırım Holding arasındaki ortak girişim yer almıştır. İhale şartları kapsamında, kazanan operatörün milli piyangoya ait net gelirlerin yüzde 17’sine sahip olma hakkı elde edeceği bildirilmiştir.
9 Nisan 2009 tarihinde, Lottomatica, Doğan Holding’e bağlı bir şirkete ait varlıkların vergi makamları tarafından dondurulduğuna dair açıklamanın ardından Doğan Holding ile olan ortak girişim sözleşmesini feshettiğini duyurmuştur. Avusturya Piyango Kuruluşu da Nisan 2009’da ihaleden çekilmiştir.
Nihayetinde Türk Milli Piyangosunun özelleştirilme ihalesi, geride kalan 2 teklif sahibinin ihale komisyonu tarafından belirlenen $1.622 milyarlık değerin üzerinde teklif vermeyi reddetmeleri sonucu Mayıs 2009’da iptal edilmiştir. Türk basınında yer alan haberlere göre, hem OPAP-Doğuş hem de Turkcell-Tepe Holding ortak girişimleri, komisyon başkanı tarafından ilan edilen ve beklentilerin üzerinde kalan $1.622 milyarlık başlangıç fiyatının ardından yeni teklif vermeyi reddetmiştir.
OPAP İcra Kurulu Başkanı Christos Hadjiemmanuil, Reuters’e yaptığı açıklamada ihale komisyonunun ilan ettiği $1.622 milyarlık fiyatın çok yüksek olduğunu düşündüklerini belirtmiş ve şunları eklemiştir:
"Fiyatın aşırı ve gerçekdışı olduğu açıktır, bu yüzden de teklif vermek istemiyoruz."

Bu yazı www.maxiddaa.com tarafından hazırlanmıştır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

Bu tökezlemeye rağmen, Türk basınına göre Türk Hükümeti Milli Piyango’yu özelleştirme sürecine devam etmeye kararlıdır. Temmuz 2009’da bir Türk gazetesinde çıkan habere göre, hükümet özelleştirmeyi yakın zamanda tamamlamazsa, eskiyen piyango teknolojisini yenilemek için ciddi masraflarla karşı karşıya gelecektir (yaklaşık 100 milyon USD).

Anadolu Ajansı, 4 Ağustos 2009 tarihli haberinde, halihazırda Milli Piyangonun çekiliş oyunlarında kullanılan yaklaşık 4.000 piyango makinesinin 1996 ve 1998 yılları arasında kurulmuş olduğunu ve yakın zamanda çalışamaz hale geleceğini bildirmiştir. Dünyadaki pek çok ülke bu makinelere yedi ila on yıl arasında ömür biçmektedir. Milli Piyango birkaç yıl önce bu makinelerin değiştirilmesi için bir program başlatmış, ancak şirketin özelleştirileceğine dair beklenti üzerine bu planları rafa kaldırmıştır.

Özelleştirme İdaresi Başkanı yakın zamanda yaptığı açıklamada, revize edilmiş ve daha uygun şartlar içeren yeni bir ihale süreci başlatılacağını ve hükümetin özelleştirmeyi 2009 yılı sonundan önce tamamlamayı planladığını duyurmuştur.
Bu yeni şartların başlangıçtaki teklif sahiplerini yeniden teklif vermeye yönlendirip yönlendirmeyeceği görülecektir, ancak OPAP İcra Kurulu Başkanı Christos Hadjiemmanuil şirketinin “yalnızca doğru fiyat üzerinden” ve yeni ihale sürecinin şartlarına bağlı olarak yeniden teklif verebileceğini belirtmiştir. Hadjiemmanuil Mayıs 2009’da Reuters’e yaptığı açıklamada “Bu mutlaka alınması gereken bir ihale değildi… ve verdiğimiz rakam istedikleri rakamın oldukça altındaydı” demiştir.
Anadolu haber ajansı ayrıca Çukurova Grubu, Alarko Holding ve Bilkent Grubunun da özelleştirme sürecini ilgiyle takip ettiğini ve Milli Piyangonun güçlü nakit akışlarına sahip karlı bir fırsat olarak görüldüğünü belirtmiştir.