Türkiye'de Şans Oyunları

Türkiye Cumhuriyeti kültürel açıdan farklı özelliklere sahip ve yaklaşık %98’i Müslüman olan 70 milyon kişilik bir nüfusu bulunan laik bir ülkedir.
Kumarın yaşam tarzına ve Türk insanının geleneklerine zarar verdiği düşüncesiyle, şans oyunlarının pek çok çeşidi Türk Ceza Kanunu kapsamında yasaklanmıştır.
Ancak, Milli Piyango İdaresi ile futbol oyunlarına ve at yarışı bahislerine birtakım istisnalar sunulmuştur. Bu faaliyetler genellikle Milli Piyango Genel Müdürlüğü ve Spor Toto (Futbol Oyunları Organizasyon Genel Müdürlüğü) gibi devlet kuruluşlarının işletmesiyle sınırlandırılmıştır.
Ancak, Türkiye şans oyunları pazarı özel işletmeler için artan fırsatlar sunmakta olup, önce teknoloji ve oyun altyapısı ardından da faaliyetlerin kendisiyle ilgili olarak özel şirketlerle sözleşme yapılmaktadır. Örneğin Milli Piyango, 2003 yılından bu yana hükümetin geniş kapsamlı ve IMF destekli özelleştirme politikasına dahil edilmiştir.
2008 yılında Intralot’un popüler spor bahisleri oyunu İddaa’yı işletmek üzere ihaleyle on yıllık bir lisans almasının ardından, Türkiye pazarı son dönemde Milli Piyangonun başarısızlıkla son bulan özelleştirme girişimi ile yine ilgi odağı haline gelmiştir.

Kasım 2008’de, hükümet resmi gazetede resmi bir ihale çağrısı yayımlamış ve özelleştirme için gerekli yasal çerçeveyi oluşturmak üzere birtakım kanunlar yürürlüğe koymuştur. 10 yıllık lisans için başlangıçta yeterli görülen beş başvuru sahibi olmasına rağmen, üç şirketin ihaleden çıkması sonucu ihale için yalnızca iki teklif alınmıştır. OPAP ve Doğuş Grubu arasındaki ortak girişime ve mobil iletişim devi Turkcell’in bağlı şirketi ve Tepe Holding arasındaki ortaklığa ait bu teklifler hükümetin öngördüğü 1.6 milyar dolarlık fiyatın altında kaldığı için özelleştirme ihalesi iptal edilmiştir.
Ancak, geçtiğimiz günlerde Özelleştirme İdaresi Başkanı bu konuda bir açıklama yaparak revize edilmiş ve daha cazip koşullarla yeni bir ihale süreci başlatılacağını ve hükümetin söz konusu özelleştirmeyi 2009 yılı sona ermeden önce sonuçlandırmayı planladığını duyurmuştur. Yerel medya raporlarında, hükümetin özelleştirmeyi yakın bir zamanda tamamlayamaması halinde, eskiyen piyango teknolojisini yenilemek için ciddi masraflarla (yaklaşık 100 milyon dolar) karşı karşıya geleceği belirtilmektedir.

Bu yazı www.maxiddaa.com tarafından hazırlanmıştır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

Özelleştirme süreciyle birlikte, Türk hükümeti Türkiye’de yetkisiz olarak faaliyet gösteren online casinoları ve spor bahislerini kontrol altına almak üzere adımlar atmıştır ve bu adımlar bir bakıma Milli Piyango ve Spor Toto’nun elindeki münhasır hakların değerini korumayı da amaçlamaktadır. Son yıllarda yürürlüğe konulan çeşitli mevzuat hükümleri, yetkisiz online oyun ve spor bahislerinin yasadışı olduğunu ve cezai yaptırımlara tabi bulunduğunu vurgulama amacı taşımaktadır.
Buna ek olarak, Türk hükümeti ISP bloklamayla ilgili yasal çerçeveyi yürürlüğe koymuş ve Telekomünikasyon Kurumu içinde oyun ve oyunla ilgili web sitelerini belirleyip bloklayacak özel bir denetim birimi kurmuştur.

Gelecekte Türkiye oyun pazarı için önemli sonuçlar doğurabilecek faktörlerden biri de Türkiye’nin devam etmekte olan Avrupa Birliğine üyelik sürecidir. Türkiye’nin 1999 yılında tam üyelik için aday olarak kabul edilmiş olmasına rağmen, üyelik müzakereleri ancak Ekim 2005 tarihinde başlayabilmiştir. Katılım süreci pek çok kez kesintiye uğramış ve üye ülkeler Türkiye’nin AB’ye alınması konusundaki endişelerini dile getirmiştir. Bunlardan Avusturya ve Fransa konu hakkında referanduma gideceklerini duyurmuştur. Türkiye’deki reform sürecinde gözlemlenen yavaşlama ve Kıbrıs sorunu müzakerelerin önünde büyük bir engel oluşturmaya devam etmekte ve üzerinde anlaşmaya varılması gereken topluluk müktesabının 35 bölümünden çoğu Türk kanunlarında –özellikle kuruluş özgürlüğü, çalışanların serbest dolaşımı, tarım ve balıkçılık politikaları, rekabet politikaları, kamu alımları ve çevre konularında- önemli değişiklikler yapılmasını gerektirmektedir.
Mevcut üyelerin Türkiye’nin katılımına yönelik güçlü endişeleri düşünüldüğünde, Türkiye’nin lehinde bir karar alınsa dahi, bunun en az on yıl süreceği tahmin edilmektedir. Türkiye’nin AB’ye girebileceği en erken tarih 2013’tür ve Ankara hükümeti bu tarih itibariyle AB kanunlarına uyum sağlayacağını belirtmiştir. Ne var ki, Brüksel 2013 tarihine sadık kalmayı reddetmiştir. Bu kadar erken bir tarih mümkün görünmemektedir ve çoğu kişi katılım sürecinin 2021’e kadar devam edeceğine inanmaktadır. Birtakım AB tabanlı online operatörler Türkiye’nin halihazırda online şans oyunlarına uyguladığı kısıtlayıcı yaklaşımın gelecekte AB kapsamında üstleneceği yükümlülüklerle ve hatta AB ile olan mevcut katılım sözleşmeleriyle tutarsız olduğuna dikkat çekmiştir. Örneğin Betsson 2008 Yılı Raporunda aşağıdaki ifadelere yer vermiştir:
"Yasal görüşe göre, amacı devlete ait oyun şirketi İDDAA’yı korumak olan (online oyun) mevzuatı, Türkiye ile AB arasında Türkiye’nin gelecekteki olası AB üyeliğine ilerleyişini düzenlemeyi öngören mevcut sözleşmelere ters düşmektedir.”