Var mısın Yok musun?

Acun Ilıcalı başarılı bir televizyon yapımcısı, sunucusu, programcısı her neyse işte öyle bir insan. Kendileri, Var mısın, Yok musun? programını bir yarışma olarak tanımlamışlar. Yeri geldi mi bunun bir oyun olduğundan bahsediliyor. Ama bana sorarsanız sapına kadar tam bir kumar. Nasıl mı? Anlatmaya çalışalım.

Türk Dil Kurumu’na göre Kumar; “Ortaya para koyarak oynanan talih oyunu” demekmiş. Yani neymiş? Öncelikle ortaya koyacağınız bir para olacak. Daha sonra bu bir oyun olacak (var mısın yok musun yarışması) ve şans faktörü kazanıp kazanmamanızı belirleyecek.

Yıllar önce bahisin kumar olup olmadığını tartışan bu site, elbette ülkemizin her gün büyük bir kumarhaneye dönüşmesini izlerken, kumar bağımlılığı ile savaşına devam edip, sosyal sorumluluk bilinci içinde bu konuyu da ele alıyor.

Ne demiştik? Ortaya para konan şans oyunu. Var mısın, yok musun kumarı ile ilgili kafa karıştıran gerçek, para mevzusu olsa gerek. Çünkü yarışmacılar, programa katılırken, hiçbir para yatırmıyorlar. Yani bedava. Bedava olduğuna göre de kumar olmamalı öyle değil mi? Değil. Neden mi? Yarışma da biraz ilerleyip kutular açıldıkça banka denen Hamdi Bey yarışmacıya oyunu sonlandırması için para teklif ediyor. Yarışmacı teklifi kabul ettiği an o para onun. Atıyorum ilk teklif 3.000 TL olsun. Yarışmacının o an 3.000 TL’si var demektir. Acun’un sorduğu var mısın, yok musun sorusuna varım diyerek o parayı alıp orada uzaklaşabilir. Ama yarışmacı ne yapıyor. 3.000 TL’yi ortaya koyuyor ve yokum diyerek oyuna devam ediyor. Yani bedava girdiği oyunda, kazandığı 3.000 TL’yi 500.000 TL kazanma hayali ile kumara yatırıyor. O andan itibaren bu oyun artık bir kumardır.

Yarışmanın sonlarına doğru rakamlar inanılmaz büyüyebiliyor. Dün izlediğim yarışmadan örnek verelim.
Son 4 kutuya bir 500.000 üç tanede mavi kutu sokan yarışmacı, bankanın normalde vermesi gereken 37.000 TL teklifin çok üstünde 62.000 TL gibi bir teklif alıyor. (Yarışmacının kızının yaşadığı sağlık problemlerinden dolayı, program sosyal sorumluluk bilincinde bu tarz kıyaklar yapabiliyor). Mavi kutulardan en büyüğü 750 TL. Yarışmacı oyuna devam ederse ve 4’te 1 şans olan 500.000 TL’lik kutuyu açtırırsa kazanacağı para en fazla 750 TL olacak.  Kısacası esasında bir varım diyerek cebine koyacağı 62.000 TL’yi kaybedecek. Ama yarışmacı yokum diyor. Cebinde sayılacak o parayı kumara yatırıyor.
Büyük bir şans eseri seçtiği iki kutudan maviler çıkıyor ve geriye sadece 2 kutu kalıyor. Biri 100 TL. Diğer 500.000 (Beşyüzbin) TL. Hamdi beyin teklifi 112.000 TL. Yani yarışmacı 112.00 TL kazanmış durumda.

Burada olasılık, ihtimal gibi konulara detaylı girmeden en azından yazı turaya benzer bir duruma dönüşen oyun için şunu söyleyelim.
Elinizde 1 lira var. Birisi yazı tura oynamayı teklif ediyor. Kazanırsanız 5 lira verecek kaybederseniz elinizdeki 1 lirayı alacak. %50 kazanma şansınız var. Ancak kazancınız %400. Bu oyunu yeterli sayıda oynarsanız mutlaka zengin olursunuz. Burası bir gerçek.
Örnekleyelim:
10 kere bu oyunu oynadığınızı düşünelim.
Şansız bir şekilde 7 oyunu kaybettiğinizi varsayın. Kaybedeceğiniz para 7 TL. Üç kere ise kazandınız. Kazanacağınız para 3*5=15 TL. Yani 8 TL kardasınız.
8 oyun kaybetseniz ne olacaktı. 8 TL verip 10 TL kazanacaktınız. Yine kardasınız.
Peki 9 oyunu kaybetseniz. 9 TL verip 5 TL kazanacaktınız. Kaybınız 4 TL.
Demek ki bu oyunu 10 kere oynadığınızda gelebilecek 10 ihtimalden sadece ikisinde kaybediyorsunuz.
Kazanç miktarınız değişmekle birlikte kazanma ihtimaliniz %80 demektir.

Bu yüzden yarışmacının oyunu oynamaya niyetlenmesi mantıklı bir seçim gibi gözüküyor. Ancak yarışmacının tek hakkı var. Bu yüzden yarışmacının kazanma ihtimali %50. Ancak kazanç miktarı yüksek. 1 koyup 5 geri alma ihtimaliniz var. Bir kerelik bile olsa mantıklı bir tercih.
Fakat hep ne diyoruz. Kumar, kaybetmeyi göze alacağınız para ile oynanır.

Şimdi size soruyorum. Yıllarca çalışmışsınız çabalamışsınız. 100.000 TL para biriktirmişsiniz. Kısacası sizin için büyük bir para. Biri size gelip gel yazı tura atalım, kazanırsan sana 500.000 TL vereceğim dese bu kumarı oynar mısınız? Aklı olan, kaybetmeyi göze alamayacağı para miktarı ile kumar oynamaz. Ancak dün izlediğimiz yarışmacı çok ihtiyacı olmasına rağmen, taş atıp kolu yorulmadığından olsa gerek, 1 saat içinde kazandığı 112.000 TL’yi bu kumara yatırdı ve kaybetti. 100 TL ile oyundan ayrıldı. Ardında gözü yaşlı 2 kız ve bir koca bıraktı. Programın diğer elemanlarından da ağlayan oldu.

Bu yüzden, var mısın yok musun ne yarışma ne de oyundur. Sapına kadar kumardır.